Jak zrobić domek dla pszczoły murarki?

Pszczoły murarki to pospolity gatunek, który występuje w całej Polsce. Bardzo często możemy je spotkać w naszych ogrodach, sadach i na działkach. Są to pszczoły niezwykle pożyteczne, dlatego warto o nie zadbać i je chronić. Jak zatem w prosty sposób zrobić domek dla murarek DIY, aby pszczoły chciały w nim zamieszkać?

Czego się dowiesz z tego artykułu?

Samodzielne wykonanie domku dla murarki ogrodowej może wydawać się skomplikowane, zwłaszcza osobom, które będą budowały coś własnoręcznie po raz pierwszy. Jednak budowa domku dla pszczół DIY wcale nie musi być trudna — wystarczy dobrze się do tego przygotować.

W tym artykule podpowiemy nie tylko, jak wykonać domek dla murarki ogrodowej, ale także, jak rozpocząć i utrzymać hodowlę murarki:

• Czy warto zająć się hodowlą murarki ogrodowej?
• Jakie materiały i narzędzia będą potrzebne do budowy domku?
• Jak krok po kroku samodzielnie zrobić domek dla pszczoły murarki?
• Jakie szkodniki i pasożyty zagrażają murarce ogrodowej?

Czy warto mieć hodowlę dzikich pszczół?

Największą zaletą hodowli pszczół murarek, podobnie jak innych owadów pożytecznych, jest zapylanie roślin. Ma to ogromny wpływ na produkcję owoców i warzyw, a także większe plony.

Zalety posiadania murarki ogrodowej:

• łatwość hodowli (nie potrzebują opieki, wystarczy wybudować im schronienie),
• przywiązanie do lokalizacji (murarki nie zmieniają gniazda, w którym wychowują potomstwo),
• brak żądła (nie są agresywne i nie atakują, mogą mieszkać blisko ludzi),
• aktywność na wiosnę (zapylają od marca do czerwca, czyli w porze kwitnienia wielu roślin i kwiatów),
• skuteczne zapylanie (posiadanie pszczół murarek ma duży wpływ na wielkość plonów),
• praca w szklarniach (murarkom nie przeszkadza zapylanie w szklarniach czy foliowych tunelach).

Jak zrobić ul dla dzikich pszczół?

Murarki nie produkują miodu, więc ich gniazdo będzie wyglądało nieco inaczej niż ul pszczoły miodnej. Bardzo ważne jest odpowiednie środowisko — murarka ogrodowa preferuje miejsce suche, dobrze chroniące przed wiatrem i deszczem.

Decydując się na hodowlę pszczół murarek, należy w pierwszej kolejności zastanowić się nad wyborem odpowiedniego dla tych owadów terenu — z dużą ilością słońca oraz roślin i kwiatów. Najlepiej niedaleko sadu czy ogrodu, ponieważ murarki pozyskują pokarm w odległości ok. 300 m od gniazda.

Jak hodować pszczoły murarki?

Hodowla murarki ogrodowej nie jest wymagająca, ponieważ jest to gatunek dzikiego owada, który doskonale radzi sobie sam. W odróżnieniu od pszczół miodnych murarki to samotnice — samica sama zakłada gniazdo, zapłodniona przez samca składa jaja, a następnie opiekuje się potomstwem (nie obowiązuje podział na królową i robotnice).

Nieagresywna natura murarki ogrodowej i brak żądła umożliwia jej zamieszkiwanie blisko ludzi — owady te często zakładają gniazda w suchych altanach i garażach, gdzie zimują ich larwy, aby wiosną wykluć się z kokonów.

Murarka ogrodowa zwana niegdyś Osmia rufa

Aby zbudować dobry domek dla murarki ogrodowej, trzeba wiedzieć, czym charakteryzuje się ten gatunek pszczół. Murarkę ogrodową (Osmia bicornis), nazywano dawniej murarką rudą (Osmia rufa) ze względu na jej ubarwienie. Samice mają ok. 10-12 mm i są większe od samców osiągających długość 8-10 mm.

Murarki, inaczej niż pszczoły miodne, najczęściej budują gniazda w pustych łodygach oraz szczelinach, np. korytarzach wydrążonych w drewnie przez larwy innych owadów. Średnica szczeliny, w której murarka ogrodowa zakłada gniazdo, powinna mieć ok. 7-8 mm.

Pszczoły murarki — jak zacząć?

Murarka ogrodowa to gatunek popularny w naszym kraju, dlatego istnieje duże prawdopodobieństwo, że pszczoły same zamieszkają w zbudowanym przez nas domku — oczywiście pod warunkiem, że będzie dostosowany do ich potrzeb.

Jeśli jednak to się nie uda, a zależy nam, aby pszczoły założyły gniazdo w naszym sadzie lub ogrodzie, możemy dokonać zakupu kokonów murarek w specjalnym sklepie. Przed zakupem należy sprawdzić, czy producent przeprowadza selekcję, aby nie otrzymać kokonów z pasożytami.

Kokony najlepiej wystawić do ogrodu na wiosnę, ok. 2-3 tygodnie przed kwitnieniem roślin (mniej więcej w drugiej połowie marca), dzięki czemu pszczoły naturalnie się wybudzą. Kokony murarki umieszczamy w domku dla owadów, który przygotowaliśmy.

Jak zrobić dom dla murarek i owadów pożytecznych?

Do zrobienia domku dla pszczół murarek przygotuj odpowiednie materiały i niezbędne narzędzia:

• zestawy rurek trzcinowych (przygotuj kilkadziesiąt rurek z trzciny o średnicy ok. 7-8 mm),
• drewniane deseczki (potrzebne do wykonania obudowy i daszku),
• gwoździe i wkręty (niezbędne do połączenia poszczególnych elementów konstrukcji),
• młotek lub gwoździarkę (jeśli zdecydujemy się na użycie gwoździ),
• wkrętarkę lub wiertarko-wkrętarkę (jeśli wolimy używać wkrętów),
• wyrzynarkę (przyda się do precyzyjnego cięcia i robienia otworów),
• szlifierkę (potrzebna do wyrównania powierzchni desek przed nałożeniem impregnatu),
• pędzle i impregnat do drewna (drewno należy odpowiednio zabezpieczyć przed wilgocią).

Domek dla pszczoły murarki — jak zrobić krok po kroku

Krok 1: Wybierz odpowiednią lokalizację

Muraki preferują miejsce suche i słoneczne. Zadbaj o to, aby domek chronił je przed deszczem i wilgocią, które sprzyjają rozmnażaniu się niebezpiecznych dla jaj i larw pasożytów. Lepiej postaw go na postumencie lub powieś na siatce.

Krok 2: Przygotuj pakiet rurek trzcinowych

Przyjmuje się, że na jedną samicę przypadają dwie rurki z trzciny. Jeśli liczymy na to, że pszczoły same zasiedlą nasz domek, to trudno będzie to oszacować, dlatego lepiej przygotuj w zapasie kilkadziesiąt rurek z trzciny o długości ok. 20-25 cm.

Jeśli kupiliśmy kokony, to należy przeznaczyć przynajmniej jedną rurkę z trzciny na jeden kokon. Możemy od razu kupić więcej rurek, ponieważ co jakiś czas trzeba poddawać je dezynfekcji i wymieniać.

Krok 3: Zbuduj obudowę i umieść w niej trzcinowe rurki

Stelaż domku najlepiej wykonać z drewnianych deseczek, które naturalnie wyglądają i są łatwe w montażu. Do przycięcia materiału odpowiednia będzie wyrzynarka akumulatorowa, a do połączenia poszczególnych elementów możesz wykorzystać wiertarko-wkrętarkę z precyzyjnym dopasowaniem siły wkręcania.

Rurki trzcinowe są chętnie zamieszkiwane przez murarki, ale musisz pamiętać, aby zaślepić je z jednej strony i skierować ich otwarte części na południe, zachód albo wschód. Murarki potrzebują dużo słońca, aby ich kolonia dobrze się rozwijała. Najlepsze będzie umieszczenie rurek poziomo — w pakietach po kilkanaście lub kilkadziesiąt sztuk.

Krok 4: Zabezpiecz domek impregnatem

Bardzo ważne jest właściwe zabezpieczenie domku dla pszczół przed wilgocią, pleśnią i działaniem szkodliwych warunków atmosferycznych. Przed przystąpieniem do nałożenia specjalnego impregnatu, warto wygładzić powierzchnię drewna za pomocą szlifierki mimośrodowej.

Murarka ogrodowa — hodowla i szkodniki

Murarka ogrodowa musi mieć dostęp do źródła naturalnego światła oraz roślin i kwiatów, z których będzie zbierać pyłek dla potomstwa. Należy zapewnić jej słoneczne stanowisko, które chroni pszczoły przed namnażaniem się pasożytów.

Murarka ogrodowa ma kilku wrogów:

• wlotka murarkowa (muchówka, która składa jaja w gnieździe muraki, a jej larwy zjadają pokarm przeznaczony dla potomstwa gospodarza),
• błonkówka (dostaje się do gniazda muchówki, gdzie jej larwy żerują na martwych poczwarkach pszczół),
• pszczoła samotnica (pasożytnicze osobniki, które żerują w gniazdach innych pszczół),
• roztocz murarkowy (dostają się do gniazda wraz z pyłkiem i przenoszą choroby powodujące śmierć lub niedorozwój larw murarki).

Należy pamiętać o regularnym czyszczeniu, zwykle robimy to we wrześniu. Wyjmujemy rurki z domku, przecinamy i wyciągamy kokony — trzeba oddzielić kokony zaatakowane przez szkodniki od kokonów zdrowych, wykonując prostą selekcję. Oczyszczamy kokony z ziemi i zanieczyszczeń, a następnie wkładamy do kartonowego pudełka.

Kokony przechowujemy zimą w chłodnym i suchym pomieszczeniu (garażu lub zamykanej altanie) i ponownie wyciągamy na wiosnę. Dzięki takim zabiegom chronimy pszczoły przed szkodnikami zagrażającymi ich populacji.

Domek dla murarki — co jest najważniejsze?

Chociaż murarka ogrodowa nie produkuje miodu, to jako zapylacz pełni ważną funkcję w ekosystemie. Dlatego tak ważne jest, aby pomóc murarkom w budowie domku, w którym założą gniazdo.

Jeśli nie czujesz się na siłach, żeby zrobić domek samodzielnie, możesz kupić gotową budkę dla murarek w sklepie ogrodniczym. Najważniejsze, aby domek chronił pszczoły przed wilgocią i niebezpiecznymi dla nich pasożytami