Ostrzenie pił tarczowych domowym sposobem lub ostrzałką – poradnik eksperta

Ostrzenie pił tarczowych powinno być rutynowym zabiegiem każdego stolarza i specjalisty od prac remontowo-budowlanych. Dzięki temu narzędzie będzie służyło dłużej i pracowało efektywniej. Na szczęście nie musisz mieć dostępu do profesjonalnego parku maszynowego, a regenerację narzędzi można przeprowadzić we własnym zakresie i w domowym zaciszu. Przeczytaj, jak naostrzyć piłę tarczową do drewna i innych materiałów.

Czego dowiesz się z tego artykułu?

• Ostrzenie piły jest niezbędne, aby można było nią pracować efektywnie.
• W zależności do rodzaju piły, z jakiej korzystasz, powinieneś wyposażyć się w szlifierkę wraz z tarczą lub zestaw pilników.
• Ostrzenie piły wymaga odpowiedniej techniki pracy, cierpliwości i uważności, ale to spora oszczędność czasu i pieniędzy.
• Droższe tarcze wysokiej jakości również trzeba ostrzyć. Po prostu będziesz mógł wykonać to wielokrotnie.

Dlaczego potrzebne jest ostrzenie piły tarczowej do drewna?

Chyba nikogo nie zdziwi to, że ostrzenie piły do drewna jest niezbędne, ponieważ ostrze narzędzia stopniowo się tępi. Utrata ostrości wynika z samego faktu regularnego użytkowania tarczy, choć będzie przebiegała w różnym tempie w zależności od tego, jaki materiał piłujesz i w jaki sposób. Dotyczy to zarówno ostrzenia pił widiowych do drewna, jak i zwykłych. Czynnikami, które wpływają na szybkość stępienia się ostrza, są przede wszystkim:

• częstotliwość użycia,
• prędkość obrotowa tarczy
• głębokość posuwu.

Oczywiście ostrzenie powinno przebiegać tym częściej, im twardszy materiał obrabiasz. Stolarze doskonale wiedzą, że tarcze do cięcia drewna najszybciej zużywają się przy pracy z różnego rodzaju płytami wiórowymi i drewnopodobnymi, jak OSB, MDF, HDF. Wynika to z konstrukcji tych płyt. Znajdujące się w nich drobiny kleju, utrwalaczy i innych syntetycznych dodatków są na tyle twarde, że będą szybko zużywały tarczę. W przypadku silnego zużycia możliwe jest nawet wyginanie zębów piły tarczowej.

Inną przyczyną szybkiego tępienia się ostrza jest praca z twardym materiałem, jak grab, teak lub jesion. Czasami też piła bywa używana do cięcia innych materiałów, niż została przeznaczona. Choć dobra tarczówka poradzi sobie z cięciem plastiku, czy nawet cienkiej blachy, znacząco skróci to jej żywotność, dlatego lepiej nie robić, a wyposażyć się w odpowiednie do danego celu narzędzie.

Ostrzenie tarczy widiowej do drewna. Kiedy się za to zabrać?

Pierwszym symptomem, świadczącym o tym, że pora rozważyć ostrzenie piły do drewna, są nierówne, strzępiące się krawędzie w miejscu cięcia. Dobrze naostrzona tarcza powinna ciąć gładko. Osoby mające już nieco doświadczenia wychwycą też „na ucho”, że narzędzie zaczyna pracować głośniej. Dosyć łatwo zauważyć, że piła tarczowa działa mniej efektywnie, czyli fragmenty drewna są przecinane wolniej, niż dotychczas, a ostrze mocniej się nagrzewa.

Ne czekaj, aż z silnika zacznie się dymić albo tarcza będzie wahała się na boki wskutek wibracji! W ten sposób możesz uszkodzić samą tarczę lub nawet silnik piły.

Jak naostrzyć piłę tarczową domowym sposobem?

Wbrew pozorom ostrzenie piły tarczowej, wcale nie jest tak trudne, jak mogłoby się wydawać. Wystarczy dobrze zaplanować prace i wyposażyć się w odpowiedni sprzęt. Jak ostrzyć piłę tarczową krok po kroku?

Oczyszczenie tarczy

Krok pierwszy to oczyszczenie tarczy ze wszelkich zabrudzeń. Nigdy nie ostrzymy tarczy wyjętej bezpośrednio z urządzenia, które przed chwilą przestało pracować. Będzie ono mało efektywne, a może być nawet szkodliwe dla tarczy, ponieważ dociskasz drobiny zabrudzeń do metalu, który może ulec zarysowaniu.

Zacznij od dokładnego omiecenia piły szczotką. Możesz też wykorzystać w tym celu niewielki odkurzacz. Do usuwania resztek żywicy, smoły lub innych, lepkich osadów sięgnij po specjalny płyn, który je rozpuści. Pamiętaj, że żywica odkłada się szczególnie szybko na zębach, a wystarczy jej niewielka warstwa, aby znacząco zwiększyć opory skrawania. Zwróć uwagę na przypalenia powstałe na krawędziach zębów w miejscu ich styku z materiałem. Profesjonalne zakłady korzystają też z myjek ultraciśnieniowych, ale w domu raczej ci się one nie przydadzą. Sprawdzonym, domowym sposobem jest zafundowanie tarczom kilkunastogodzinnej kąpieli w nafcie.

Niedopuszczalne jest skrobanie i uderzanie powierzchni tarczy, zwłaszcza w przypadku ostrzenia piły widiowej do drewna! Ostrzenie piły tarczowej widiowej trzeba przeprowadzić szczególnie delikatnie, ponieważ węgliki spiekane są kruche i stosunkowo łatwo je uszkodzić.

Ostrzenie tarczy

Po umyciu piły można łatwiej ocenić jej stan. Rysy, odpryski, czy ewentualne wżery od rdzy powinny zapalić w głowie lampkę ostrzegawczą. Być może dane ostrze nie nadaje się już do pracy i trzeba kupić nowe?

Ostrzenie najlepiej przeprowadzić przy użyciu tarczy do ostrzenia pił tarczowych. Montuje się ją na szlifierce. Wybierając tarczę, zwróć uwagę na jej strukturę. Zarówno ziarnistość, jak i twardość krążka powinna być umiarkowana. Rekomendowane spoiwo tarczy do takiego zastosowania to bakelit lub ceramika. Jeśli nie masz na wyposażeniu szlifierki, możesz też wykorzystać zwykłą ostrzałkę ręczną, choć praca z nią będzie trwała nieco dłużej.

Ostrzenie łańcucha tnącego w pile łańcuchowej

Jeśli do cięcia drewna wykorzystujesz nie tylko piły tarczowe, ale też piły łańcuchowe, będziesz potrzebował pilników do ostrzenia łańcucha tnącego. Sprawdź np.:

1. zestaw pilników do ostrzenia łańcucha Makita,
2. pilnik okrągły do pił Hikoki,
3. pilnik okrągły do łańcucha Makita 4 mm 12 sztuk,
4. pilnik okrągły do łańcucha Makita 4,5 mm 12 sztuk.

Łańcuch należy ostrzyć ogniwo po ogniwie. Kąty ostrzenia oraz średnica pilnika powinny być dobrane do konkretnego łańcucha. Przyjmuje się, że około 20% średnicy pilnika powinno wystawać ponad wierzchołek zęba. Pilnik należy prowadzić ruchami „od siebie” i obracać wokół własnej osi tak, aby zużywał się równomiernie. Zęby lewe i prawe trzeba szlifować równie starannie, aby praca z drewnem przebiegała gładko, bez szarpania. Ewentualne uszkodzenia zębów trzeba usunąć poprzez piłowanie. W ten sposób żaden z nich nie będzie szarpał drewna podczas cięcia.

Kąty ostrzenia piły tarczowej. Co trzeba wiedzieć o technice pracy?

Wypada wspomnieć, że każde narzędzie tnące — od wiertła, przez nóż frezarski, aż po piłę tarczową ma kilka płaszczyzn pracy. Te najważniejsze to kąt natarcia i kąt przyłożenia. Mówiąc fachowym językiem, kąt natarcia znajduje się pomiędzy prostą poziomą przechodzącą przez krawędź skrawającą ostrza i powierzchnią natarcia. Z kolei kąt przyłożenia to nic innego, jak kąt między prostą prostopadłą do płaszczyzny podstawowej ostrza i powierzchnią przyłożenia.

Mówiąc bardziej „po ludzku”, kąt natarcia znajduje się między powierzchnią cięcia a powierzchnią, po której wióry wydostają się na zewnątrz. Z kolei kąt przyłożenia mieści się między płaszczyzną przyłożenia ostrza a płaszczyzną krawędzi skrawającej.

Dla prawidłowego ostrzenia trzeba wiedzieć, jaki kąt ostrzenia piły tarczowej jest optymalny. Powierzchnię natarcia szlifuje się ukośnie, zaś przyłożenia w geometrii prostej lub obłej. Płaszczyzny boczne zębów (czyli pozostałe) obrabia się zawsze w kierunku cięcia czołowo lub obwodowo.

Profesjonaliści, ostrząc piły tarczowe, posługują się techniką określaną jako 1:3. Oznacza ona, że na jeden szlif od czoła (natarcia) przypadają trzy szlify od tyłu (przyłożenia). Szlifując zęby, ściągaj z nich tylko tyle materiału, ile jest niezbędne do pełnej regeneracji. Ten minimalizm dobrze widać przy ostrzeniu pił diamentowych, kiedy ścierając lepiszcze, odsłaniasz głębiej położone ziarenka syntetycznego diamentu.

Ile kosztują usługi ostrzenia pił tarczowych?

Jeśli nie chcesz samemu brać się za ostrzenie piły tarczowej, możesz skorzystać z usług zakładów, które ostrzeniem narzędzi zajmują się profesjonalnie. Jest to jakieś wyjście, choć pamiętaj, że za usługę trzeba będzie zapłacić (przy tarczach o niewielkiej średnicy koszt wynosi kilkadziesiąt złotych). Co więcej, nie zawsze dostęp do takiej usługi będzie łatwy, a ty nie zawsze będziesz mógł czekać na jej wykonanie kilka dni (lub kilka tygodni). Zasadniczą przewagą usługi komercyjnej jest profesjonalizm. Fachowcy do oceny stopnia ostrości piły wykorzystują specjalny projektor.

Profesjonalna ostrzalnia powinna wykorzystywać do ostrzenia tarcz widiowych chłodziwo. Jeśli oddajesz piły do ostrzenia, upewnij się, że rzeczywiście tak jest.

Jak dbać o piły tarczowe, aby posłużyły ci długo i solidnie?

Dobrą tarczę do cięcia drewna można ostrzyć nawet kilkadziesiąt razy i nadal będzie się ona nadawała do użytku. Tanie piły do drewna szybko wyrzucisz — już po kilku ostrzeniach nie będą nadawały się do użytku. Jeśli myślisz o zakupie piły tarczowej, od razu odrzuć najtańsze rozwiązania. Aby wydłużyć żywotność ostrzy, pamiętaj o ich regularnym czyszczeniu. Tak naprawdę podstawowe omiatanie z drobin warto przeprowadzić po zakończeniu każdego cyklu pracy. Dokładne mycie i czyszczenie przy użyciu specjalistycznych detergentów wykonuj raz na kilka tygodni (w zależności od intensywności użycia narzędzia).

Utrzymuj w warsztacie niski poziom wilgotności. Przyczynia się ona do powstawania ognisk korozji, która może trwale uszkodzić ostrze. Nie pozostawiaj tarcz na zewnątrz, wśród trocin i dbaj o przewiew powietrza w warsztacie.

Wybierając tarczę, zwróć uwagę na grubość i wysokość zębów. Im te wartości są większe, tym dłużej będziesz mógł używać piły i więcej razy ją naostrzysz. Tanie tarcze mają cienkie, niskie zęby.

Ostrzenie piły do drewna jest zadaniem dosyć pracochłonnym i wymaga dokładności, aby niepotrzebnie nie uszkodzić tarczy. Wykonując je regularnie, będziesz jednak mógł korzystać z tych samych akcesoriów wielokrotnie, a dodatkowo unikniesz niepotrzebnych przerw w pracy. W sklepie Narzedziownia.shop znajdziesz zarówno tarcze do cięcia drewna, ostrzałki, pilniki, jak i szlifierki. Wybieraj spośród akcesoriów renomowanych producentów Makita, Hikoki, DeWALT i pracuj efektywnie.