Jakie są rodzaje młotków?

Mogłoby się wydawać, że pytanie o rodzaje młotków jest bezzasadne. W końcu młotek to młotek i tyle. Okazuje się jednak, że to tylko pozory. W jednym z naszych tekstów piszemy o zmianie, jaką przeszła ostatnio firma Hitachi, wprowadzając do sprzedaży sprzęt pod nazwą HiKOKI. Wspominaliśmy o tym, że to doświadczona firma z 70-letnią tradycją. To naprawdę piękny wynik, ale wszystko zależy od perspektywy. Dzisiaj nie o firmie będzie, lecz o narzędziu. Chodzi konkretnie o prawdziwego dinozaura, czyli młotek.

Czego dowiesz się z tego artykułu:

Wybór młotka wcale nie jest tak prostym zadaniem, jak mogłoby się wydawać. Sprawdź nasz poradnik i przeczytaj:

• Czym różnią się poszczególne główki młotków,
• Jak wygląda budowa młotka,
• Dlaczego młotek stolarski nie nadaje się do wbijania gwoździ,
• Dlaczego niektóre młotki mają ostro zakończony obuch,
• Czy istnieją młotki uniwersalne.

Poznaj jedno z podstawowych narzędzi ręcznych, czyli młotek

Choć wydaje się to nieprawdopodobne, uznaje się, że pierwsze narzędzia pełniące funkcję młotka pojawiły się ponad 3,3 miliona lat temu. Przez ten czas całkiem sporo się wydarzyło. Z jaskiń przeszliśmy do nowoczesnych warsztatów, a sam młotek przeszedł metamorfozę od bycia kawałkiem odpowiedniego ukształtowanego kamienia do jednego z najbardziej przydatnych narzędzi. Sama jego konstrukcja jest prosta. Młotek składa się z dwóch elementów — obucha i trzonka.

Po co mi młotek? Zastosowanie młotków

No dobrze, musimy się przyznać, że pytanie postawione w nagłówku powyżej jest trochę zaczepne. Naprawdę ciężko znaleźć kogoś, kto nie wie, jak należy używać młotka. Jego zastosowanie wydaje się być po tych milionach lat nieodłącznie wpisane w ludzkie D.N.A. Widać to dobrze wśród najmłodszych adeptów sztuki majsterkowania, którzy dostają pierwszy zestaw do zabawy w warsztat. Bez tłumaczenia, młotek od razu znajduje nawet w najmłodszych rękach swoje przeznaczenie. A jest nim uderzanie w celu obróbki, wbijania gwoździ i stosowania w zestawie z innymi narzędziami. Jego naturalnymi sprzymierzeńcami są dłuto, przecinak, wybijak i punktak.

Gdyby szukać definicji w encyklopedii, to można przyjąć, że młotek służy do wbijania gwoździ w miękkie powierzchnie, ale jego zastosowań jest znacznie więcej (naturalnie nie każdy młotek nadaje się do każdego zadania):

1. dobijanie płyt chodnikowych,
2. kruszenie materiałów,
3. formowania blachy.

Oczywiście w warunkach domowych warto posiadać podstawowy rodzaj młotka (a dodatkowo młotek kuchenny), ale wybór profesjonalistów jest nieco bardziej skomplikowany

Jak używać młotka?

Dla pewności zacznijmy od wskazówki bezpieczeństwa. Należy pamiętać o tym, aby podczas wbijania młotek trzymać blisko końca trzonka, wtedy siła uderzenia jest największa. Jedną dłonią przytrzymujesz gwóźdź przy desce, drugą operujesz młotkiem. Ważne jest, aby uderzenia wyprowadzać z góry, pod kątem prostym, a nie z boku. W przeciwnym razie dojdzie do skrzywienia gwoździa i będziesz go musiał prostować lub wyciągać.

A co zrobić jeśli chcemy połączyć ze sobą trzy elementy? Dobrą wskazówką jest zastosowanie gwoździ z obydwu stron. Wtedy mocowanie będzie dużo bardziej wytrzymałe. Ponadto warto pamiętać o tym, że czasem warto wspomóc się innymi narzędziami. To wskazówka szczególnie przydatna gdy mamy do czynienia z mokrym lub twardym drewnem — najlepiej nawiercić w nim wcześniej otwory.

Rodzaje młotków

I tutaj przechodzimy do najciekawszej części, która pozwoli zrozumieć, jak przez lata rozwinął się pomysł na to, co można zrobić z czymś tak mało skomplikowanym jak młotek i jak stworzyć dla niego szerokie spektrum modeli i zastosowań. Najczęściej wykorzystywany młotek tradycyjny zdecydowanie nie jest jedynym rodzajem narzędzia.

• Młotek tradycyjny tzw. młotek ślusarski — najbardziej uniwersalna wersja tego klasycznego narzędzia. Jego inna nazwa to także młotek warsztatowy. Obuch wykonany ze stali narzędziowej lub węglowej. Wyróżnia go to, że na jednym z końców jest lekko ścięty. Młotki ślusarskie występują w różnych wielkościach od 100 g do 20 kg.
• Młotek murarski — wyróżnia go obuch o jednej końcówce klasycznej i drugiej o bardzo dużym spłaszczeniu. Zapewnia mu to większą funkcjonalność przydatną podczas prac murarskich i remontowych. Nie tylko umożliwia przybijanie, ale także świetnie sprawdza się podczas łamania i przecinania cegieł oraz zbijania tynku. Sam trzonek jest często wykonany z tworzywa sztucznego o właściwościach antypoślizgowych.
• Młotek brukarski — to inaczej nazywany młotek kamieniarski lub dwuobuchowy. Jego nadrzędnym zadaniem jest pomoc w równym układaniu kostki brukowej, krawężników itp. Odpowiednio wyprofilowany obuch ma za zadanie zapewniać odpowiednią delikatność podczas pracy, dzięki czemu kostki, płyty chodnikowe i krawężniki nie ulegają uszkodzeniu. Jest to zasługą nie tylko dużej powierzchni obucha, ale także pokrycia go gumową nakładką. Większa masa obucha i gruby trzonek sprawiają, że praca jest wygodniejsza i bardziej wydajna.
• Młotek ciesielski — metalowy obuch w jego przypadku jest zakończony dwoma zębami, dzięki którym z łatwością można wyciągać gwoździe. Specjalny wygięty kształt młotka ciesielskiego pomaga także w stosowaniu go jako dźwigni do podważania np. podczas demontażu elementów drewnianych i np. odrywania desek na zasadzie dźwigni.
• Młotek z gumową główką — najczęściej można je spotkać podczas prac budowlanych, gdy konieczne jest delikatne obchodzenie się z obrabianym materiałem np. przy korygowaniu położenia płytek, elementów krawężników i lekkich poprawkach miękkich lub wrażliwych elementów. Co ciekawe, przydają się także podczas prac przy blacharce samochodowej.
• Młotek blacharski — a skoro już o blacharce mowa, to również na to jest specjalny rodzaj młotka. Młotki blacharskie mają obuchy pokryte gumą lub są w całości wykonane z gumy i innych tworzyw sztucznych. Zmniejsza to ryzyko uszkodzeń materiału w trakcie pracy.
• Młotek monolityczny — to specjalna konstrukcja będąca wykonana w "jednym kawałku" - bez fizycznego podziału na trzonek i obuch. Dzięki temu młotki monolityczne są odporne na uszkodzenia i odpadnięcie obuchu od trzonka (co jest szczególnie niebezpieczne). Dodatkową zaletą takiego modelu jest zastosowanie systemu antywibracyjnego.
• Młotki drewniane — mogłoby się wydawać, że to już przeszłość, ale młotek drewniany to wciąż jedno z narzędzi, które ma swoją niszę. Stosuje się je do delikatniejszych prac, ponieważ nie niszczą uderzanych powierzchni.
• Młoto-siekiera - to brzmi groźnie i faktycznie, w niedoświadczonych rękach można nie tylko nabić guza, ale i odciąć co nieco. Narzędzie o długim trzonku, łączy w sobie zalety typowego młotka i siekiery,
• Młotek bezodrzutowy — a to już naprawdę wyjątkowo oryginalne narzędzie. Młotki bezodrzutowe stosowane są do prac blacharskich. Wewnątrz obucha pokrytego tworzywem sztucznym znajduje się piasek, który tłumi odrzut podczas uderzania młotka w obrabianą powierzchnię. Zadanie jest podobne jak w przypadku młotków gumowych — ochraniać obrabianą powierzchnię. Tutaj dodatkową zaletą jest jeszcze redukcja odrzutu podczas uderzenia. Młotki bezodrzutowe świetnie sprawdzają się przy wbijaniu klinów, kołków, palików i słupków,
• młotek spawacza — jest wyposażony w ostro zakończony obuch do usuwania nagaru po spawaniu.

Jeżeli potrzebujesz naprawdę ciężkiego sprzętu, robotę zrobi młot udarowy. To elektronarzędzie niezastąpione przy kuciu, wyburzaniu i rozbijaniu twardych materiałów, np. ścian lub posadzek.

Typy młotków do delikatnych prac

To oczywiście nie koniec wyliczanki. Nie wszędzie też sprawdzi się tradycyjny młotek ślusarski, czy młotek brukarski. Czasami potrzeba nieco finezji. Do prac precyzyjnych wykorzystuje się np. młotek jubilerski, młotek rzeźbiarski albo młotek zegarmistrzowski. Archeolodzy i geolodzy sięgają po młotek geologiczny, zaś szewcy, po młotki szewskie. Jest i młotek sędziowski, który stanowi niezbędny element pracy sędziego. Z kolei młotek awaryjny służy do wybijania szyb w razie zagrożenia życia. Lekarze sięgają po młotek neurologiczny do badań odruchów u pacjentów.

To tylko część dostępnych na rynku modeli młotków. Po więcej zapraszamy do drugiej części naszego artykułu, w którym zdradzamy m.in. jak dobrać trzonek do młotka i co to takiego jest młotek nieiskrzący i młotek bezwładnościowy.

Niezależnie od tego, czy szukasz młotka murarskiego, czy młotka do podbijania dłut ciesielskich, zachęcamy do sprawdzenia oferty sklepu Narzedziownia.shop. Znajdziesz u nas narzędzia wykonane z różnych materiałów, które bez trudu dopasujesz do swoich potrzeb. Potrzebujesz sprzętu z włókna szklanego, stali hartowanej, a może lekkiego aluminium? Zapraszamy do kontaktu! Naci eksperci pomogą Ci wybrać najlepsze rozwiązanie!