Jak mierzyć suwmiarką?

Wiele osób zajmujących się majsterkowaniem amatorsko nie wie, jak mierzyć suwmiarką w sposób prawidłowy. Szkoda jednak rezygnować z tego narzędzia, które pozwala na dokonywanie dokładnych pomiarów. Jeśli chcesz dowiedzieć się, w jaki sposób wykorzystać suwmiarkę, przeczytaj ten artykuł. Krok po kroku wyjaśniamy, do czego służy suwmiarka, jak używać suwmiarki, a przede wszystkim, jak ją wybrać do zastosowań hobbystycznych i profesjonalnych.

Czego dowiesz się z tego artykułu:

• Czym jest suwmiarka?
• Jak zbudowana jest suwmiarka?
• Jakie są rodzaje suwmiarek?
• Jak przeprowadzić pomiar suwmiarką?
• Jak wybrać suwmiarkę?
• Jak uniknąć popularnych błędów i uzyskać dokładny odczyt pomiaru?

Do czego służy suwmiarka?

Suwmiarka to narzędzie pozwalające na wykonywanie precyzyjnych pomiarów wewnętrznych, pomiarów zewnętrznych oraz głębokości wybranych elementów. Korzystają z niej hydraulicy, mechanicy, osoby zajmujące się ślusarstwem oraz wszystkimi innymi dziedzinami, gdzie wymagane jest zachowanie bardzo wysokiej dokładności pomiaru. Jak wysokiej? Dobrej klasy suwmiarki pozwalają dokonać pomiaru z dokładnością do tysięcznych części milimetra.

Budowa suwmiarki

Suwmiarka służy do wykonywania precyzyjnych pomiarów, daleko dokładniejszych niż klasyczna miara zwijana. Jest to możliwe dzięki specjalnej budowie urządzenia. Standardowe suwmiarki składają się z następujących elementów:

1. Prowadnica — po prowadnicy przesuwa się suwak. Jest to element wykonany z wytrzymałego materiału, np. ze stali lub aluminium. Ważne, aby poszczególne elementy narzędzia były odporne na działanie wilgoci. Na prowadnicy oznaczona jest podziałka odległości wyrażona w milimetrach lub calach,
2. Suwak — przesuwnego suwaka używa się, aby dokładnie oznaczyć pożądaną odległość. Najczęściej jest on wykonany z tego samego elementu, co prowadnica i również na nim znajduje się podziałka odległości.
3. Dźwignia zacisku — element znajdujący się na suwaku, który pozwala na zablokowanie jego położenia. W ten sposób można z łatwością „zdjąć pomiar” bez ryzyka jego utraty.
4. Głębokościomierz — służy do pomiaru głębokości przedmiotu, może być płaski lub okrągły.

W celu ułatwienia dokładnego odczytu w prostszych suwmiarkach montuje się tzw. noniusz. To pomocnicza podziałka ułatwiająca odczyt na skali głównej.

Poznaj podstawowe rodzaje suwmiarek

W praktyce wyróżnia się kilka rodzajów suwmiarek. Ich przeznaczenie jest identyczne, ale sposób dokonywania pomiaru będzie wyglądał nieco inaczej. Poznaj rodzaje suwmiarek ze względu na dokładność pomiaru.

Suwmiarki analogowe (inaczej: suwmiarki noniuszowe)

Nie posiadają elektroniki i cechują się najprostszą budową, dzięki czemu są niezawodne praktycznie w każdych warunkach. Idealnie sprawdzą się tam, gdzie istnieje ryzyko zalania narzędzia. Dokładność suwmiarki z noniuszem zwykle wynosi od 0,1 mm do 0,05 mm.

Suwmiarki zegarowe (inaczej: suwmiarki czujnikowe)

W tego rodzaju modelach wbudowany czujnik zegarowy wytwarza impuls elektryczny za każdym razem, kiedy przesuwane są szczęki suwmiarki. Następnie sygnał jest przetwarzany przez mikroprocesor na odczyt widoczny na zegarze znajdującym się na suwaku. Suwmiarka zegarowa zapewnia dokładność pomiaru do 0,01 mm.

Suwmiarki cyfrowe

Suwmiarki cyfrowe są wyposażone w mikrokomputer, który na bieżąco dokonuje obliczeń odległości. Oferują najdokładniejszy pomiar, liczony w tysięcznych częściach milimetra, ale są też najbardziej podatne na uszkodzenie.

W zależności od tego, jaką pracę wykonujesz, dopasuj model suwmiarki do swoich potrzeb. W typowych pracach manualnych, np. hydraulice, z reguły wystarczające będą modele noniuszowe, jak np. suwmiarka YATO Inox 200. Tam, gdzie liczy się bardziej precyzyjny pomiar, warto sięgnąć np. po suwmiarkę elektroniczną YATO YT-7201 - pamiętaj jednak, że elektronika i wilgoć nie idą ze sobą w parze! Wyjątkiem będą suwmiarki spełniające międzynarodowe normy Ingress Protection, czyli zabezpieczenia przed zalaniem i zapyleniem. Taki sprzęt jest jednak dosyć kosztowny i wcale nie tak łatwo go kupić.

Jak korzystać z suwmiarki?

Wyjaśnijmy teraz, jak dokonywać pomiarów z wykorzystaniem suwmiarki. W każdym przypadku będzie to wyglądało nieco inaczej.

Pomiar suwmiarką manualną

Zacznij od upewnienia się, że suwmiarka jest czysta, a na szczękach nie znajdują się żadne zanieczyszczenia, które mogłyby zaburzyć pomiar. Upewnij się, że ruchome elementy można swobodnie przesuwać i ustaw szczęki w pozycji „0”. Następnie przygotuj badany przedmiot i ustaw suwmiarkę tak, aby płaszczyzny stykowe szczęk zetknęły się z krawędziami obiektu.

Na głównej podziałce odczytujesz pełne milimetry. Wskazuje je zerowa kreska noniusza. Z kolei wartości po przecinku (dziesiąte lub setne części milimetra) pomaga określić noniusz. Jeżeli zerowa kreska wskazuje na wynik 8, a kreska na noniuszu pokrywa się z cyfrą 7, wynik pomiaru będzie równy 8,7 mm.

Pomiar suwmiarką zegarową

W przypadku suwmiarki zegarowej pomiar wygląda bardzo podobnie jak w przypadku modelu noniuszowego z tą różnicą, że rolę noniusza przejmuje wbudowany zegar. Na głównej skali odczytasz więc liczbę milimetrów, na zegarze zaś wartości po przecinku.

Pomiar suwmiarką elektroniczną

Obsługa suwmiarki elektronicznej jest najłatwiejsza spośród opisanych modeli. Wystarczy ustawić szczęki tak, aby przylegały do krawędzi przedmiotu, a wynik pojawi się na elektronicznym wyświetlaczu. Urządzenie jest wyposażone w przycisk on/off oraz gniazdo baterii, którą raz na kilka lub kilkanaście miesięcy (w zależności od częstotliwości pomiarów) trzeba będzie wymienić.

Jak wybrać suwmiarkę do celów hobbystycznych i profesjonalnych?

Wybierając suwmiarkę warto zwrócić uwagę na jej kilka parametrów. Nie zawsze jednak będziesz potrzebował najdroższego sprzętu na rynku. Wyższa cena to oczywiście większa niezawodność, precyzja, a niekiedy także odporność na działanie wody i pyłu, ale zastanów się, czy chcesz zapłacić za suwmiarkę 1500 zł lub nawet więcej.

W warsztacie przydomowym najczęściej wystarczający będzie przyrząd pomiarowy analogowy (noniuszowy). Zapewnia on zadowalająca dokładność pomiaru, choć wymaga nieco praktyki w obsłudze. Dużą zaletą tego rodzaju suwmiarki jest jej niezawodność. W zasadzie nie da się jej uszkodzić, więc może być wykorzystywana w trudnych warunkach. Jeśli szukasz prostej w obsłudze i niedrogiej suwmiarki noniuszowej, sprawdź suwmiarkę Toya/Vorel 150-0,02 lub suwmiarkę Toya/Vorel 150-0,05.

Dla profesjonalistów lepiej sprawdzą się suwmiarki elektroniczne. Zapewniają wyższą dokładność pomiaru, ale też szybszy odczyt, ponieważ nie trzeba za każdym razem ustawiać wszystkich elementów pomiarowych ręcznie.

Jak obsługiwać suwmiarkę, aby uzyskać dokładny pomiar i uniknąć błędów?

Na zakończenie przygotowaliśmy dla ciebie kilka praktycznych wskazówek, które pomogą zachować maksymalną dokładność pomiaru.

• Przed zmierzeniem przedmiotu dokładnie oczyść krawędzie szczęk suwmiarki, ale też powierzchnię przedmiotu w miejscu pomiaru.
• Zawsze przykładaj suwmiarkę prostopadle, nigdy pod kątem.
• Pamiętaj, że konserwacja suwmiarki jest ważna. Po każdym użyciu oczyszczaj ją z zanieczyszczeń. Do czyszczenia korzystaj z suchej ściereczki bawełnianej. Nie korzystaj z benzyny, acetonu oraz środków ropopochodnych.
• Nie zaciskaj szczęk na powierzchni przedmiotu na siłę. W ten sposób możesz uszkodzić zarówno narzędzie, jak i obiekt.
• Nawet najdokładniejsza suwmiarka może generować błędny pomiar. Dlatego zawsze mierz tę samą odległość kilkukrotnie i wyciągaj średnią.

Używanie suwmiarki nie jest przesadnie skomplikowane, ale wymaga nieco praktyki. To narzędzie, które powinno znaleźć się w każdej skrzynce z narzędziami i warto nauczyć się z niego korzystać. Przyda się przy wielu naprawach i pracach montażowych na co dzień.